پرنیان‌بلاگ

نکته‌هایی درباره بهداشت دهان و دندان در ماه رمضان
سلامت > عمومی- همشهری آنلاین

سلامتی دندان‌ها و داشتن دهانی خوش بو، عدم خشکی و سوزش دهان در روزه‌داران ماه رمضان نیازمند توجه به عادات غذایی در این ماه مبارک رمضان است.
برای رعایت بهداشت و سلامت دهان و دندان در ایام ماه رمضان برای شما چند نکته و پیشنهاد موثر و کلیدی ارائه می‌دهیم:
همه می‌دانند که یکی از نکات مهم در مراقبت خوب از دهان و دندان در این ماه مسواک زدن، نخ کشیدن و قرقره کردن بعد از افطار و سحر است. نکته؛ هنگام مسواک زدن حتما باید مسواک را روی زبان نیز کشید تا باقیمانده موادغذایی کاملا از روی زبان پاک شوند.

نکته اول؛
نخ‌ کشیدن دندان‌ها روش بسیار مناسبی برای برداشتن خرده‌های خوراک از لابه‌لای دندان‌ها و حفظ سلامت دندان است و در آخر قرقره کردن با آب‌نمک یا دهانشوی‌های مناسب، بهداشت و سلامت دهان و دندان شما را تضمین و بوی خوش برای آن به ارمغان می‌اورد.
برای جلوگیری از خشکی دهان نیز می‌توانید طی روزه نیزچند بار دهان خود را شستشو دهید.
نکته دوم؛
نوشیدن مقدار زیادی آب، توصیه همیشه متخصصان است. هنگام سحر نیز باید ۲ تا ۳ لیوان آب نوشید. این امر خشکی دهان شما را طی ساعات روزه کاهش می‌دهد. توجه داشته باشید، هنگام افطار و سحر، آب سرد و گرم را همزمان مصرف نکنید. این کار بسیار برای بهداشت دندان مضر بوده و باعث پوسیدگی آن می‌شود.
نکته سوم؛
استفاده از مواد خوراکی مناسب و پرهیز از مصرف موادی چون؛ سیر، پیاز و ادویه‌های بو دار درهنگام سحر می‌توان از بوی بد دهان جلوگیری کرد.
همچنین، مصرف خوراکی‌های چون: لیموترش، شربت پرتقال و سبزی‌های معطری چون؛ نعناع، مرزه و ترخون بوی خوشی به دهان شما در ماه رمضان خواهد داد.
نکته چهارم؛
مصرف پنیر توصیه می‌شود. چرا که پنیر دارای فسفات بسیار است. فسفات باعث افزایش و تولید بزاق دهان شده، در نتیجه از خشکی دهان در هنگام روزه جلوگیری می‌کند. همچنین پنیر سرشار از کلسیم مورد نیاز دندان و بدن نیز است. نکته؛ مصرف پنیر در هنگام افطار و سحر احساس خشکی دهان شما را از بین می‌برد.
نکته پنجم؛
مصرف ویتامین C همراه غذا مانند؛ انواع لیمو، پرتغال، هندوانه، خربزه و… بسیار برای سلامتی مفید بوده و می‌توانند از رشد باکتری‌ها در بدن جلوگیری کنند. همچنین ویتامین C از خستگی نیز جلوگیری می کند. نکته؛ ویتامین C که به صورت طبیعی و از خوراکی و میوه‌ها جذب بدن می‌شود، بسیار در سلامتی موثر بوده و نیز بوی خوش دهان را موجب می‌شود.
نکته ششم؛
مصرف زیاد ادویه‌های چون؛ رزماری، نعنا و هل. نکته؛ این ادویه‌ها قاتل بوی بد دهان شما هستند و در مقابل بوی خوشی به ارمغان می‌اورند. (البته تاکید می‌کنیم، مصرف طبیعی آن بسیار موثر‌تر است)
نکته هفتم؛
عدم مصرف سیگار! لطفا، سیگار نکشید. همه می‌دانند که افراد سیگاری و اطرافیان آنها با بوی بد دهان و بدن آنها همیشه مشکل دارند. چه برسد در ماه مبارک روزه…نکته؛ در واقع ماه مبارک رمضان بهترین موقع و توفیقی برای ترک یا کاهش مصرف سیگار است. امتحان کنید.
نکته هشتم؛
پیشنهاد می‌شود هنگام روزه از چوب مسواک استفاده کنید. چوب مسواک یک مسواک سنتی و اسلامی است که پیامبر(ص) مصرف آن را توصیه کرده‌ است. این چوب مسواک طبیعی، برای دندان‌ها بسیار مفید است.
شاخه گیاه مسواک و مواد طبیعی موثر در آن، باعث ازبین رفتن باکتری‌ها و پلاک‌های دندان و دهان شده و با بیماری‌های دهان مبارزه می‌کند.

کاشت نگین روی دندان
نگین هایی که روی دندان قرار می گیرند و جلای خاصی را به دندان ها می دهند، با یکسری از مواد موجود در دندانپزشکی و با اشعه روی دندان ثابت می شوند.
با پیشرفت روزافزون تکنولوژی در زمینه وسایل زیبایی، همه روزه شاهد عرضه بیش از اندازه این نوع وسایل هستیم که در میان قشر زنان و دختران متقاضی زیادی دارد. آنها برای زیباتر کردن چهره خود از روش های گوناگونی استفاده می کنند و هزینه های هنگفتی را متحمل می شوند و در طول زمان با انواع بیماری ها و ناراحتی ها دست و پنجه نرم می کنند. این در حالی است که عوارض ناشی از استفاده این نوع روش ها و وسایل به حدی است که می تواند آثار زیانباری را برای آنها به وجود آورد.

یکی از کارهای زیبایی، کاشت نگین بر روی دندان است. نظر چند نفر از دندانپزشکان محترم را در این زمینه برای شما بیان می کنیم تا شما هم مطلع شوید.
دکتر هومن عشقی در این باره می گوید:
نگین که برای زیباتر کردن چهره افراد به کار می رود، با شکل ها و جنس های مختلف نظیر برلیان، کریستال و طلا با هزینه های مختلفی در دسترس افراد قرار می گیرد. نگین هایی که روی دندان قرار می گیرند و جلای خاصی را به دندان ها می دهند، به صورت ثابت بوده و با یکسری از مواد موجود در دندانپزشکی و با اشعه روی دندان ثابت می شوند. استفاده از این نگین ها به مرور زمان باعث پوسیدگی دندان شده، مینای دندان را از بین می برد و باعث تغییر رنگ دندان می شود.
نگین های با جنس کریستال نسبت به نوع برلیان از دوام بیشتری برخوردارند، در صورتی که نوع دوم فقط باعث درخشش هرچه بیشتر دندان ها می شود.
این نوع نگین ها به راحتی از دندان جدا نمی شود و باید توسط دندانپزشک آنها را جدا کرد. همچنین با مسواک زدن از بین نمی روند، ولی در صورتی که از غذاهای سفت استفاده شود، به راحتی کنده شده و از بین می روند.»

دکتر همایون فراست می گوید:
نگین هایی که روی دندان کار گذاشته می شوند، انواع و اقسام گوناگونی دارند. برخی از آنها از جنس طلای سفید و به شکل ستاره در بازار موجود هستند و آسیبی به دندان نمی رسانند. این نگین ها با چسب مخصوصی روی دندان چسبانده می شوند.
استفاده از ژل اسید فسفریک برای کاشت نگین بر روی دندان، باعث آسیب رساندن به مینای دندان شده و به تدریج باعث تغییر رنگ دندان می‌شود
دکتر محمدرضا حفیظی نیز در ادامه می گوید:
جنس نگین ها بستگی به انتخاب و سلیقه افراد دارد، آنها به صورت کریستال های کوچک، رنگی و سفید در اختیار زنان و دختران قرار می گیرد. ولی بهترین نوع آنها، طلا با نگین هایی به صورت کریستالی براق است که باز هم انواع مختلفی دارند.
عوارض ناشی از استفاده این نوع نگین ها به خصوص زمانی که پزشک، تخصص کافی را در این زمینه ندارد، افزایش می یابد. در صورتی که جنس این نوع نگین ها مرغوب باشد و افراد به طور صحیح از آنها نگهداری نمایند، تا سه سال باقی خواهند ماند و آسیبی نمی بینند، ولی در غیر این صورت در مدت خیلی کوتاهی از بین می روند.

دکتر امید رودگر نیز می گوید:
این نگین ها یا به صورت یکبار مصرف و یا به مدت زمان طولانی مورد استفاده قرار می گیرند. نگین های با ماندگاری طولانی به دلیل داشتن ماده پلاتینی دوام بیشتری دارند. آنهایی که یکبار مصرف هستند، به مدت ۶ ماه تا یک سال کارایی خواهند داشت و افراد می توانند این نوع نگین ها را توسط یک وسیله نوک تیز از دندان جدا سازند، ولی نگین هایی که به صورت دائمی روی دندان نصب می شوند، فقط باید توسط پزشک متخصص جدا شوند، زیرا در غیر این صورت به دندان ها آسیب جدی وارد می شود.
دکتر محمدرضا خامی می گوید:
«استفاده از ژل اسید فسفوریک برای کاشت نگین بر روی دندان، باعث آسیب رساندن به مینای دندان شده و به تدریج باعث تغییر رنگ دندان می‌شود.
نازک شدن مینای دندان یکی دیگر از عوارض کاشت نگین است. کاشت نگین در بعضی موارد ترک‌های میکروسکوپی را ایجاد می‌کند که باعث شکستگی دندان می‌شود.
کاشت نگین توسط آرایشگران غیرمجاز است. نگین کاشته شده روی دندان با مسواک زدن از بین نمی رود و باید توسط دندانپزشک برداشته شود، در غیر این صورت ممکن است باعث شکستگی دندان شود.»
توصیه های مهم
اگر شما جزء افرادی هستید که تمایل به کاشت نگین روی دندان خود دارید، چند توصیه را فراموش نکنید:
– نگین را از شرکت سازنده مطمئن و تائید شده تهیه کنید، فراموش نکنید که کیفیت نگین در ظاهر زیبا، دوام و بهداشت تاثیر زیادی دارد.
– دندانپزشک یا فرد کارگزارنده برای کاشت نگین باید علم و مهارت کافی را داشته باشد. این عمل با تکنیک خاصی انجام می شود.
– به توصیه های دندانپزشک و کارخانه سازنده برای استفاده بهینه از نگین و طریقه مسواک زدن و رعایت بهداشت عمل کنید.
– اگر جزء افرادی هستید که دندان های شما جرم زیادی دارند، به هیچ وجه استفاده از این نگین ها قبل از جرم گیری و آموزش بهداشت برای شما مناسب نیست.

شیار درمانی یا فیشورسیلانت، یکی دیگر از روش های افزایش مقاومت دندان و پیشگیری از پوسیدگی تا مدت طولانی تر (۱۰ تا ۱۵ سال) می باشد. در این روش از مواد هم رنگ و رقیق و رزینی برای مهر و موم کردن شیارهای عمیق و منافذ دندانی در سطح جونده که بیش از ۷۰ درصد پوسیدگی ها از آنجا آغاز می شود، استفاده می گردد. در شیار درمانی دندان ها ابتدا بروساژ و تمیز شده و بدون تراش و یا با تراش بسیار کم تمیز و خشک شده و توسط نور دستگاه مواد سیلانت در یک جلسه سفت و محکم می شود. انجام شیار درمانی نباید مانع از مسواک زدن و نخ کشیدن لای دندان ها شود. بهترین سن برای شیار درمانی بین ۶ تا ۱۲ سال و در مورد دندان های آسیای شیری و دایمی تازه رویش یافته صادق می باشد.
● فیشورسیلانت یعنی چه؟
سطح رویی دندان یا همان سطح جونده در دندان های عقب محلی است که جویدن با آن صورت می گیرد. اگر در دهان خود یا کودک تان به دقت نگاه کنید، متوجه می شوید که این سطح در دندان های خلفی سطح صافی نیست و پر از فرورفتگی و شیار است. بسیاری از این شیارها به قدری باریک و عمیق هستند که گفته می شود که حتی یک موی مسواک هم نمی تواند به عمق آن برسد و تمیز کردن آنها بسیار مشکل است. همین امر موجب می شود که این مناطق محل بسیار مناسبی برای تجمع پلاک میکروبی و خرده های غذایی باشد. در نتیجه پوسیدگی هم در بیشتر موارد، در همین محل ها خود را نشان می دهد. یک روش خوب جلوگیری از پوسیدگی در دندان های کودکان، این است که این شیارها (شیارهای عمیق دندان های خلفی دایمی کودکان) را به وسیله ماده چسب مانندی می پوشانند. در نتیجه قسمت های رویی دندان ها، سطح صافی پیدا می کنند و بروز پوسیدگی در این محل ها کاهش می یابد. به این روش در دندانپزشکی فیشور سیلانت گفته می شود. فیشور به معنی شیار و سیلانت به معنی پوشاندن است. بنابراین فیشور سیلانت یعنی: پوشاندن شیارهای دندان.در فارسی آن را مهر وموم کردن شیار دندان ها می نامند.

برای پیش گیری از پوسیدگی دندان نکات زیر را رعایت فرمایید
۱) مصرف اسنک ها(میان وعده ها) را به حداقل برسانید تا زمانی را که دندان های تان در معرض تماس اسید قرار می گیرند کاهش دهید. اگر اهل میان وعده هستید، غذاهایی را انتخاب کنید که کربوهیدرات های قابل تخمیر نداشته باشند.
▪ انتخاب های خوب: بهترین انتخاب ها، پنیر، مرغ یا گوشت های دیگر، مغزها یا شیر است. این غذاها ضمنا می توانند با تامین کلسیم و فسفر به بازسازی مواد معدنی دندان کمک کرده و محافظی برای مینای دندان ایجاد نمایند.
▪ انتخاب های متوسط: میوه های سخت مانند سیب، گلابی و سبزیجات هستند. گرچه میوه ها حاوی قند طبیعی هستند ولی مقدار زیادی نیز آب دارند که قند میوه را رقیق کرده و ترشح بزاق را تحریک می نمایند. بزاق نیز به علت دارا بودن مواد ضد باکتری از پوسیدگی دندان ها جلوگیری می نماید. سبزیجات به اندازه ای کربوهیدرات ندارند که خطرناک باشند.
▪ بدترین انتخاب ها: شکلات، شیرینی، کیک، چیپس و پفک، نان، مافین(کلوچه)، سیب زمینی سرخ کرده، چوب شور، موز، کشمش و دیگر میوه های خشک هستند. این غذاها منبع قندی لازم برای تولید اسید را در اختیار باکتری ها قرار می دهند. اگر این خوراک ها به سطح دندان بچسبند یا بین دندان ها گیر کنند خطرناک تر خواهند بود.
۲) مصرف نوشابه حتی بدون قند یا هر نوشیدنی حاوی شکر مانند قهوه یا چای شیرین و لیموناد را کاهش دهید. آب میوه ها حاوی قند طبیعی هستند و می توانند موجب پوسیدگی شوند. اگر چنین نوشابه هایی مصرف می کنید، آن ها را جرعه جرعه به مدت طولانی استفاده نکنید. اگر یک بطری نوشابه را همراه غذا بنوشید و تمام کنید بهتر از این است که تا دو ساعت آن را جرعه جرعه مصرف کنید.
▪ انتخاب های بهتر: چای بدون قند، شیر و آب، به خصوص آب حاوی فلوراید انتخاب های خوبی هستند. چای هم دارای فلوراید است و می تواند مینای دندان را تقویت نماید و پوسیدگی دندان را به تاخیر اندازد. البته مصرف چای غلیظ توصیه نمی شود.
▪ آب موجب شسته شدن بقایای غذا و رقیق شدن اسید دهان می گردد.

۳) از مکیدن آب نبات های سخت، حتی اگر بسیار کوچک باشند، اجتناب نمایید. زیرا آب نبات ها قند زیادی برای افزایش اسید تولید شده توسط باکتری ها دارند.
۴) خوراکی های ترش و اسیدی به تحلیل مواد معدنی مینای دندان کمک می کنند.
۵) پس از خوردن غذا، دندان های خود را مسواک بزنید تا پلاک های باکتریایی را از سطح دندان های خود پاک کنید. حداقل روزانه دو بار مسواک بزنید.
۶) جویدن آدامس های بدون قند که حاوی زایلیتول (xylitol) هستند به کاهش خطر پوسیدگی دندان کمک می کنند، زیرا نه تنها موادی را که به دندان ها چسبیده اند جدا می کنند بلکه ترشح بزاق را نیز افزایش می دهند.

درد دندان نشانه ی چیست؟
به گزارش جهان، دکتر میترا برادران، جراح دندانپزشک در گفتگو با باشگاه خبرنگاران با اشاره به اینکه درد دندان هنگام خوردن مواد شیرین شروع پوسیدگی دندان است، گفت: دردی که با خوردن مواد شیرین احساس می شود نشانه پوسیدگی در مینای دندان است که به راحتی با پرکردن ساده، درد برطرف می شود.
وی در ادامه افزود: درد دندان که هنگام خوردن مواد غذایی سرد احساس می شود، به علت عبور پوسیدگی از مینای دندان و رسیدن به عاج است که در این مرحله حتما باید دندان سریع تر ترمیم شود.

این جراح دندانپزشک با بیان اینکه درد دندان هنگام مصرف مواد غذایی داغ به مفهوم گسترش پوسیدگی در ناحیه ی عصب است گفت: در این حالت پوسیدگی از مینا و عاج عبور کرده و به عصب دندان رسیده که اگر در ابتدا حساسیت دندان توسط دندانپزشک بررسی شود، می توان دندان را از عصب کشی خلاص کرد ولی در صورت عدم مراجعه به دندانپزشک درد موقت بهبود می یابد اما مجددا با عفونت دندان درد شدیدتر می شود که در این مرحله به طور قطع باید عصب کشی شود.
دکتر برادران با اشاره به اینکه درد هنگام جویدن غذا و بهبود آن بلافاصله پس از اتمام غذا خوردن آزار دهنده نیست ولی باید سریعا درمان شود گفت: در این حالت دندان سالم است یا به علت پر کردگی است و یا از ناحیه ی تاج دندان دچار شکستگی شده است و یا انتهای ریشه دچار ضایعه شده که در هر صورت باید هرچه سریعتر علت درد بررسی شود.
دکتر برادران در پایان خاطر نشان کرد: بعضی از پوسیدگی ها و بیماری لثه بدون علامت هستند لذا عدم وجود درد به مفهوم سالم بودن دندان نیست و مشکلات دندانی عمدتا پس از پیشرفت بسیار زیاد با علامت درد و ناراحتی بروز می کند بنابراین معاینه ی هر ۶ ماه یکبار دندان ها ضروری است.

جویدن آدامس مفید است اما!
بررسی ها نشان میدهند که علاوه بر مسواک زدن منظم و استفاده از خمیر دندانهای حاوی فلوراید و نخ کشیدن دندانها مصرف آدامس میتواند نقش مؤثری در حفظ سلامت دندانها ایفا کند و در حقیقت از پوسیدگیهای دندانی نیز جلوگیری میکند. جویدن آدامس و حتی مزه کردن آن میزان ترشح مواد را افزایش میدهد و با جاری شدن آب دهان و افزایش میزان آن غلظت ماده بی کربنات دردهان بالا رفته و منجر به خنثی شدن مواد اسیدی بر روی سطوح دندان میگردد. و در نهایت از پوسیدگی دندان جلوگیری مینماید. همانطور که میدانید آب دهان ابزاری دفاعی است و قادر است که پلاکهای مخرب موجود در روی سطح دندانها را شسته و اسیدهای ایجاد شده را خنثی سازد. در واقع با جویدن آدامس می توان این بزاق را در دهان جاری کرد.
Rنکته: آدامس با خاصیت شویندگی اسیدی خود ترشحات بزاقی مواد غذایی باقی مانده را از بین میبرد.
Rنکته: برخی افراد بدلیل خشکی دهان و کاهش میزان ترشح بزاق و اسیدی بودن دهان به پوسیدگی های دندان دچار می شوند که توصیه ما به آنها اینست که با مصرف آدامس تا حدودی از مشکل خود بکاهند! البته باید متذکر شد که آدامس اولا باید فقط نیم ساعت در روز جویده شود و دوم اینکه حتما بدون قند باشد .