به طور عمومی و رایج دردهای خود به خود دندان با تحریک های حرارتی که ممتد باشند و دردهایی که شب ها شروع میشوند منشاء دندانی دارند. دندان پزشک با معاینه دهان و رادیوگرافی میتواند این موارد نیاز به عصب کشی را حتی اگر علامتی نداشته باشند، تشخیص دهد. به طورکلی تشخیص نیاز به عصب کشی برای یک دندان به وسیله دندان پزشک و بر پایه توصیف های بیمار از شکایت اصلی خود (که معمولا درد است) انجام میشود.
داشتن لبخندی زیبا یکی از موثر ترین عوامل در زیبایی است. عفونت دندان از جمله بیماری هایی است که به شدت سلامت دهان را تهدید می کند. اما راه درمان کدام است؟بهاره سپهریان متخصص دندانپزشکی ؛ با اشاره به اینکه بعضی افراد به درد دندان خود بی توجه هستند، بیان کرد: این عارضه باعث پیشرفت درد، آلودگی ریشه دندان و بروز مواد میکروبی به دهان و در نتیجه عفونت می شود.
پوسیدگی دندان شیری در ۲ سال اول تولد کودک بیشتر رخ داده و علل اصلی آن به شیر خوردن کودک با شیر مادر یا شیر خشک در شب و در هنگام خواب کودک برمیگردد.
درمان حساسیت دندانی گاهی از نظر تکنیکی ساده است. شایعترین درمان توصیه شده استفاده از خمیردندانهای ضد حساسیت است. درمانهای دیگری هم در مطب دندانپزشکی میتواند روی دندانهای شما انجام شده و حساسیت را برطرف کرده یا کاهش دهد. (درمان ضدحسایت در مطب، فلورایدتراپی، پیوند لثه و…) «دکتر دندانم حساس شده است و نمیتوانم بستنی و آب خنک بخورم… آیا دندانم نیاز به عصب کشی دارد؟»
پژوهشگران ایرانی موفق به طراحی سیستمی شدند که با استفاده از لیزر عصب دندان را بدون نیاز به باز کردن لثه می کشد. ابوالفضل خسروی دانشجوی مهندسی صنایع دانشگاه آزاد اسلامی از پژوهشگران این طرح در گفت وگو با ایرنا افزود: مقاله این طرح در کنگره بین المللی لیزر ایران در سال ۲۰۱۴ ارایه شد.
درد دندان، رفتن به دندانپزشکی و تحمل اقداماتی که دندانپزشک بعد از تشخیص علت مراجعه بیمار انجام می دهد برای خیلی ها ضجرآور و غیرقبل تحمل است. با این حال، در این میان، درمان ریشه (که با نام های دیگری نظیر عصب کُشی، عصب کِشی، اِندو یا روت کانال هم شناخته می شود) شاید ترسناک ترین و دردناک ترین پروسه درمانی باشد.حالا اما، روزنه های امید تازه ای در این رابطه پیدا شده و اگر ماده پرکردنی جدیدی که توسط جمعی از دانشمندان ابداع گردیده بتواند با موفقیت آزمایشات مختلف را پشت سر بگذارد آنگاه دیگر هیچکس مجبور به تحمل این فرایند دردناک و دشوار نخواهد بود.
مطب دندانپزشکی برای بسیاری از ما ایرانیان شبیه تونل وحشت است البته نه وحشت از درد و صدای ابزارآلات دندانپزشکی بلکه وحشت از هزینه های آن. هادی معیری نژاد- گرچه ایران هنوز از نظر هزینه های دندانپزشکی به سطح کشورهای پیشرفته دنیا نرسیده اما فقدان بیمه کارآمد در این زمینه و بی توجهی تاریخی ایرانیان به مقوله دندانپزشکی سبب شده است که وضعیت دهان و دندان در کشور ما چندان مناسب نباشد. در مورد سرانه تعداد دندانپزشکان در بین کشورهای جهان و ایران آمار متفاوتی ارایه می شود . در مورد کشورما در حالی که عده ای معتقدند تعداد دندانپزشک بیکار زیاد است اما هنوز ما به ازای ۱۰۰۰ نفر ایرانی حدود کمتر از ۰٫۰۳ دندانپزشک داریم .
بر طبق آمار دیگر برای ۱۱ هزار ایرانی تنها یک دندانپزشک هست این آماردر مورد مناطق محروم بسیار اسف بار است و برخلاف کشورهای پیشرفته، بسیاری از کشورهای در حال توسعه از جمله ایران شاهد افزایش شیوع بیماریهای دهان و دندان هستند.تعداد دندانپزشکان ایرانی برای حضور در مناطق محروم باید بیشتر شود و براین اساس هنوز مردم در گرفتن پذیرش برای ویزیت دندانپزشک مشکل دارند. باید سیاستگذاران به افراد جامعه از عواقب دریافت خدمات بهداشت دهان و دندان اخطار دهند و اطلاعات لازم را ارائه کنند.
وقتی در حال گاز زدن میوه یا آجیل هستید، ناگهان احساس درد تیزی به شما دست می دهد که خیلی سریع هم از بین می رود و خوب می شود و شاید به همین دلیل آن را فراموش کنید. بعد از این ماجرا مدتی از خوردن برخی غذاها اجتناب می کنید یا اینکه غذا را فقط با دندان های یک طرف دهانتان می جوید. آیا چنین ماجرایی برای شما اتفاق نیفتاده است؟ این داستان برای شما آشنا نیست؟ اگر چنین تجربه ای داشته اید، احتمالا یکی از دندان های شما ترک خورده یا شکسته است…
چرا دندان ترک می خورد و می شکند؟
در پاسخ به این سوال باید گفت که علل متفاوتی برای ترک خوردن دندان وجود دارد:
▪ جویدن اشیا یا مواد خوراکی سختی مثل آجیل، یخ یا آب نبات.
▪ تصادف و ضربات وارد شده به صورت.
▪ پخش شدن و توزیع نامناسب فشار جویدن روی دندان ها به علت اختلالات فک و صورت.
▪ فشار و ضربه به دندان ها.
▪ مواجهه مینای دندان با حرارت بیش از حد بالا یا پایین ( خوردن غذاهای داغ یا نوشیدن آب یخ).
▪ شکننده شدن دندان ها به دنبال انجام برخی اقدامات دندانپزشکی مثل روت کانال.
● درمان
نحوه درمان بسته به محل و اندازه ترک بسیار متفاوت است و می تواند از ترمیم های بسیار ساده تا روت کانال متغیر باشد. دندانی که به شدت ترک خورده، حتی گاهی باید کشیده شود. این موضوع را که برای درمان شما کدام روش مناسب تر است، دندانپزشک شما بهتر از هر کس دیگری تعیین می کند. پس این کار را به وی محول کنید. به هر حال ترک های بسیار ریز و ظریف شایع بوده، به کرات در دندان ها مشاهده می شوند. چنین ترک هایی معمولا هیچ علامت و مشکلی برای شما ایجاد نخواهند کرد؛ اما اگرچه گاهی دندانپزشک ترجیح می دهد درمان خاصی برای آنها در نظر نگیرد، پیگیری وضعیت این دندان ها بسیار مهم است و حتما باید در فواصل منظم به دندانپزشک مراجعه کرد و وضعیت آنها را مورد بررسی و پیگیری قرار داد.
این پیگیری و کنترل منظم موجب می شود که دندانپزشک در صورت بروز هرگونه مشکلی در دندان مزبور، آن را به سرعت و در مراحل اولیه تشخیص دهد و با مناسب ترین درمان ممکن، از پیشرفت آن جلوگیری کند. هر گاه درد در یکی از دندان هایتان حس شد، سعی کنید با آن سمت دهان چیزی نجوید و در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید.گاهی می توان قطعه شکسته را با مواد ترمیمی به دندان وصل کرد ولی در موارد پیشرفته تر نیاز به عصب کشی و روکش کردن دندان است.
ری اندو یا درمان مجدد کانال ریشه دندان وقتی انجام می شود که دندانی قبلا” روت کانال تراپی (عصب کشی) شده است ولی به دلیل ناقص بودن این درمان ویا آلوده شدن مجدد کانال ها به علت خالی ماندن دندان ها مجددا” مشکل ایجاد شده است.اگر کانال های دندان در موقع درمان اندو(عصب کشی) به خوبی تمیز نشده ویا به درستی پر نشود ممکن است پس از مدتی که می تواند چند ماه یا چند سال باشد در انتهای ریشه دندان ضایعه تشکیل می شود که ممکن است کیست ویا گرانولوم باشد.این ضایعه در مواردی ممکن است قفط یک عفونت مزمن ایجاد کند و در مواردی نیز ممکن است یک آبسه حاد دردناک ایجاد گردد.البته باید توجه داشت که ضایعات انتهای ریشه برخی موارد قبل از درمان اندو هم به علت عفونی شدن پالپ دندان به وجود می آید .
به هر حال با درمان ری اندو می توان فرصتی دوباره به دندان داد تا بتوان آن را حفظ کرد .البته در برخی موارد ضایعات انتهای ریشه باید از طریق جراحی درمان شوند که به این جراحی رزکسیون یا درمان رتروگیرید می گوئیم.
در درمان ری اندو کانال های ریشه مجددا” باز شده واز نوتمیز وضدعفونی شده و به درستی پر می شود.در بسیاری موارد ضایعات انتهای ریشه با ری اندو از بین می رود ولی مواردی هم وجود دارد که حتی با درمان ری اندو باز هم درد وعفونت باقی می ماند ونیاز به درمان های دیگری مثل رزکسیون ویا خارج کردن دندان وجود خواهد داشت.
دکتر سید حسین رجالی [ جراح – دندانپزشک ]
عصبکِشی (به انگلیسی: Endodontic therapy) یا درمان ریشه (به انگلیسی: root canal therapy، که در فارسی گاه به آن «روت کانال» گفته میشود) یک سری اعمالی است که در طی آن مواد عفونی موجود در مغز دندان برداشته میشود تا دندان از آسیب میکربهای آینده در امان باشد.
اگرچه گاهی به این عمل روت کانال (به معنی کانال ریشه) گفته میشود ولی این اصطلاح دقیق نیست. کانال ریشه و حفره مغز دندان که به آن مربوط است حفرههای آناتومیکی در دندان هستند که به طور طبیعی بافتهای عصبی و رگهای خونی و بافتهای سلولی دیگری را در خود جای میدهند. در عصبکشی این مواد به طور کامل برداشته و تخلیه میشوند و سپس تمیز میشوند و آنگاه به وسیله یک سوهان کوچک، شکلدهی و با محلول شستوشو، عفونتزدایی میشوند و سپس آن را با مادهای (مثل آمالگام) که با مواد دیگر (مثل غذاها) واکنش نمیدهد پر میکنند. بعد از این عمل، دندان میمیرد و اگر بعد از این، دندان عفونی شود باید تحت عمل جراحی انتهای ریشه قرار گیرد.
اگر چه گاهی اعمال مذکور در بیش از یک جلسه درمانی انجام میشود، اما زیاد بودن فاصلهٔ زمانی بین تخلیه مواد عفونی و پر کردن دندان شانس عفونتهای بعدی را بالا میبرد.
